|
Deze pagina bevat een overzicht van
Vrije Software
die in aanmerking komt voor gebruik in scholen. Het gebruik van veel
van deze pakketten is niet beperkt tot enkel GNU/Linux als
besturingssysteem.
Kant-en-klaar gebundelde pakketten
TheOpenCD
is een CD met tientallen Vrije Software programma's voor Windows.
Knoppix en
Gnoppix
zijn CDs die een
GNU/Linux-systeem installeren zonder gebruik te moeten maken van de harde
schijf. Ze bevatten een groot aantal programma's waarmee je als
niet-Linux gebruiker kennis kan maken zonder een installatie te moeten
uitvoeren. Het verschil tussen Gnoppix en Knoppix is dat het eerste
standaard werkt met de
Gnome desktop, en het laatste met
KDE.
De KDE desktop heeft een sterk groeiende
bundel van educatieve progamma's.
Speciaal voor de wetenschappelijk georiënteerde gebruikers is er
Quantian, met een
hele hoop wiskunde-programma's, plotprogramma's, tekenprogramma's,
enzovoort.
Hier vind je de
Educational Application Index.
Dit project bundelt informatie over educatieve toepassingen van vrije
software.
Voor het ogenblik is dit nog erg gericht op de Angel-Saksische
markt. Een Nederlands(talig)e site waarop de kwaliteit van een groot aantal
vrije software projecten besproken wordt is het
Open Source Software Lab (OSSL).
Het FreeDuc
project maakt een CD met educatieve vrije software, die men op
zichzelf op een PC kan laten opstarten, dus zonder expliciet GNU/Linux te
moeten installeren.
Open Clipart is een verzameling van
vele honderden tekeningetjes, die vrij gebruikt mogen worden.
| Elektronische leergomgeving |
Op www.openleren.be vind je een
overzicht van scholen die elektronische leeromgevingen gebruiken.
Claroline,
onder andere gebruikt voor het
ICT & Onderwijs
Expertisecentrum van de UGent, en de basis voor het meer geavanceerde
Dokeos.
Moodle
helpt leerkrachten bij het aanmaken en aanbieden van
internet-gebaseerde lessen.
|
| Samenwerking |
Tutos,
LearnLoop
|
| Mind mapping |
FreeMind.
|
Testen & Rapporten |
OpenGrade
is een ``scoring'' of ``grading'' pakket, dat hulp biedt bij het
maken en verdelen van scores en rapporten van leerlingen.
Gelijkaardige en/of complementaire pakketten zijn:
Grades (in Java
en XML),
Spotter
(programma voor automatisch beoordelen van antwoorden op vraagstukken).
|
| Integrated Learning Environment |
Enkele duizenden "e-Werkbladen", toegankelijk via de webbrowser.
|
| GCompris |
("J'ai compris"). Spelletje om kleuters toetsenbord- en
muisvaardigheden aan te leren, en kennismaking met letters en woorden.
Kijk
hier
voor een grafisch overzicht van de toch reeds indrukwekkende reeks
educatieve borden die GCompris aanbiedt.
|
| Letters and Numbers |
een programma waarmee kinderen letters en cijfers leren herkennen.
|
| Tux of Math Command
|
Een spelletje om op een plezierige manier rekensommen te maken, met
Tux de pinguin.
|
| XPhotoHunter
|
In dit spel moet je verschillen zoeken tussen twee bijna identieke
afbeeldingen.
|
| Office |
OpenOffice (StarOffice)
is een zeer volledige bureau-toepassing:
Naast een tekstverwerker, rekenblad en presentatiesoftware, heb je ook een
HTML editor, een web-bladeraar, een email-client, een ftp-client, enz.
OpenOffice is op zichzelf een hele desktop: je hebt er een bestandsmanager
en een ``Start''-knop waarvan de menu's configureerbaar zijn.
Compatibiliteit met Microsoft Office bestaat voor de meeste formaten.
OpenOffice bestaat ook in volledig Nederlandse versie, en voor
Windows, MacOs, Linux (Intel en PowerPC hardware) en Solaris.
KOffice
is KDE's bureau-toepassingsset. Terwijl somige componenten al
beschikbaar zijn voor integratie in de KDE window manager,
zijn andere op dit moment alleen beschikbaar in de ontwikkelaars-broncode.
|
| Tekstverwerking |
Abiword
Een lichtgewicht grafische tekstverwerker. Hoge kwaliteit maar beperkt
aantal features.
LaTeX
LaTeX is één van de oudste en meest verspreide open
toepassingsprogramma's. Het heeft zijn kwaliteiten reeds ruimschoots
bewezen, als ideaal werktuig bij het schrijven van verhandelingen,
artikels, boeken, brieven, enz. Het is een mark-up macro-taal
bovenop TeX, en levert zo documenten van ongeevenaarde typografische
kwaliteit. TeX zelf is reeds jaren bug-vrij, en dus uitermate stabiel!
Je hebt enkele dagen tijd nodig om
vertrouwd te geraken met de syntax en de overvloed aan ``packages'' die
extra functionaliteit aanbrengen, om je weg te vinden als
je zoekt naar speciale ``style sheets,'' of om te leren hoe je figuren in
je tekst insluit. De filosofie van het scheiden van inhoud en opmaak lijkt
erg op wat HTML aanbiedt, alleen zijn er veel meer mogelijkheden,
ingebouwd of modulair bij te voegen.
Sterke punten zijn: platform-onafhankelijkheid, efficiëntie, complexe
documenten met veel figuren, formules, kruisreferenties, indexen,
verschillende talen, koppeling met automatische bibliografie-module
(BiBTeX).
LaTeX is geen WYSIWIG tekstverwerker, maar wel een ``programmeertaal''.
Hier vind je een (niet zo bondige en Engelstalige) inleiding in
PostScript, of in
PDF
.
(Andere talen zijn op dezelfde
plaats te vinden.)
Grafische interfaces bestaan
(Kile,
TeXlipse,
LyX,
GNU TeXmacs), maar een
ietwat geoefend gebruiker werkt veel sneller met een teksteditor.
Met
OOoLatexEquation
of
JeX
kan je de mooie LaTeX formules ook gebruiken in
OpenOffice.org.
Automatische vertalingen naar PostScript, een hele hoop andere printers,
HTML,
en PDF zijn voorhanden. Volledige pakketten (met
gebruiksvriendelijke installatie-hulp) vind je bij
teTeX (voor Unix/Linux), en bij
fpTeX en
MiKTeX (voor Windows).
LaTeX is niet bedoeld als WYSIWIG opmaakprogramma, maar er bestaan wel
grafische hulpprogramma's, die het aanmaken van een LaTeX document
door niet-specialisten erg vergemakkelijken. Een voorbeeld is
LaHelper (momenteel nog
enkel beschikbaar onder GNU/Linux).
Met pdflatex (komt bij elke LaTeX-distributie)
kan je (ook onder Windows) documenten rechtstreeks naar PDF vertalen.
Ghostscript/Ghostview/GSview
kan je gebruiken om andere printer-formaten (zoals PostScript) naar
PDF om te zetten. GSview kan je bijvoorbeeld met Word gebruiken om PDF
te produceren.
DocBook
is een tekstverwerkingsformaat gebaseerd op XML, en zeer geschikt voor
technische documentatie. Het is het standaard-formaat voor alle
documentatie (``HOWTOs'') van het
Linux Documentation Project. Er
bestaan verschillend editors en tols om DocBook te schrijven en te
vertalen naar formaten zoals HTML of PDF.
Xpdf
is een snelle viewer voor PDF bestanden, ook geschilt voor presentaties.
Met Xpdf komen ook omzetters naar andere formaten, zoals PostScript of
tekst.
(Deze niet-grafische functionaliteit is ook beschikbaar voor
Windows.)
a2ps
Dit programma maakt afdrukbare versies (in Postscript) van documenten in
een hoop andere
formaten
(HTML, C, C++, Java, SQL, TeX, ...). Als je geen PostScript printer hebt
dan vertaalt
ghostscript
dit in een hoop andere printertalen, en laten
ghostview
(voor Unix/Linux) of
GSView (voor
Windows) het document zien op je scherm.
|
| Rekenblad |
Gnumeric is
een krachtig rekenblad, dat bestanden kan uitwisselen met Excel.
Gnumeric heeft meer wiskundige functies dan Excel, maar kan niet
overweg met de Visual Basic macros van Excel. Het gebruikt Python als
(virus-veiligere!) scripting taal.
|
| Gegevensbank |
Gambas is
een "Visual Basic"-achtig programma om grafische interfaces naar
Vrije Software gegevensbanken (zoals
MySQL" of
PostgreSQL")
te maken.
|
| Desktop Publishing |
Inkscape,
Scribus,
Sodipodi,
Sketch,
Passepartout
|
| Multimedia instant messaging |
Coccinella is
een chatprogramma waarmee je gezamenlijk aan gedeeld materiaal kan werken.
Het kan gebruikt worden om vanop afstand samen te werken aan
één tekening, ingescande oefeningen te verbeteren,
diavoorstellingen te houden, spelletjes te spelen, …
|
| Animatie |
Fabula
is een computerprogramma voor het maken van tweetalige
multimediale verhalen.
|
| Video |
Cinelerra
is een krachtig video-bewerkings-pakket.
MPlayer
en
XAnim
spelen een grote verscheidenheid aan animatie-, geluids- en video-formaten.
|
| Foto |
GIMP (GNU Image Manipulation
Program)
is een Vrije Software alternatief voor Adobe PhotoShop. Dit is
één van de killer
apps van Linux.
The Gimp zorgt voor foto-retouches en andere beeldmanipulaties. Kan zeer
gemakkelijk uitgebreid worden met
plug-ins.
gPhoto (GNU Photo)
Zorgt voor communicatie met digitale camera's, en het publiceren van de
foto's in verschillende grafische formaten.
|
| 2D tekenen |
Qcad
PythonCAD
zijn 2D CAD pakketten.
Dia
maakt diagramma's en stroomdiagrammen, met symbolenbibliotheken voor
allerhande domeinen.
Xfig
is een al wat ouder(wets) vector-tekenprogramma, maar met een zeer
goede integratie met LaTeX.
Scribus,
Sodipodi,
Inkscape,
Sketch
zijn vector-tekenpakketten, geïntegreerd in de KDE en Gnome
desktops.
Open Clipart is een verzameling van
vele honderden tekeningetjes, die vrij gebruikt mogen worden.
|
| 3D tekenen |
3DOM is
een modeller voor 3D objecten, gemaakt aan de K.U.Leuven.
Blender,
CrystalSpace
zijn 3D grafische ontwikkel- en visualisatie-omgevingen, oorspronkelijk
alleen bedoeld voor spelletjes, maar ondertussen uitgebreid tot andere
doelgroepen.
|
|
Verbiste
|
Toont vervoegingen van Franse werkwoorden.
|
|
Diogenes
|
web-toegang tot de
Thesaurus Linguae Graecae.
|
|
LingoTeach
|
Een eenvoudig taal-trainingsprogramma, geschreven in Java. Het toont een
zin in een vreemde taal en geeft een meerkeuze-antwoordenlijst. Als je
juist antwoordt krijg je de volgende zin.
|
|
gnuvd
|
On-line opzoeken van woorden in het Van Dale woordenboek.
|
|
XCard
|
Trainingsprogramma voor instuderen van woordenschat uit een vreemde
taal. Eigen taallijsten kunnen toegevoegd worden.
|
|
Solfege.
|
Gehoortrainingssoftware.
|
|
Sight
|
Een boek van meer dan 130 bladzijden, met een Vrije Software licentie,
met partituren en oefeningen.
|
|
Archieven
|
Projecten zoals het
Werner Icking
muziek-archief
en het
Mutopia project
bevatten grote hoeveelheden partituren, software, enz.
|
|
Pitchtune,
K3Guitune
|
Helpen bij het stemmen van muziekinstrumenten.
|
|
Geluidsbewerking
|
Audacity.
|
|
Muziek-editors
|
Lilypond
(en zijn grafische interface
Denemo),
NoteEdit
zijn algemene editors.
Chordpack
en GuitarTeX zijn
editors voor guitaar.
|
| Lyric Display System
|
Bewaart muziekteksten in een gegevensbank
en kan ze van daaruit zin voor zin projecteren, voor samenzang of andere
doeleinden.
|
| Plotten |
PLplot is een
interface vanuit C, C++, FORTRAN, Python en Tcl, voor plotten van
wetenschappelijke functies.
Gnuplot
is een krachtig, commando-lijn tool voor het maken van plots, dat in
een aantal andere projecten geïntegreerd is (bijvoorbeeld
Octave).
matplotlib en
Pyx
zijn plotting-programma's met krachtige scripting mogelijkheden in Python en
LaTeX.
Ptolemy
is een uitgebreid plot-pakket in Java.
KMathCenter
Surf tekent 3D grafieken.
Grace is een
interactief programma voor het aanmaken van grafieken, taartdiagramma's,
staafdiagramma's, en nog veel meer.
|
| Meetkunde |
PyGeo,
GeoGebra,
Kseg,
DrGeo,
Kig,
Zirkel und Lineal (zie ook de
Nederlandse versie van Jan Van Hee),
Eukleides.
CubeTest:
software om ruimtelijk inzicht te testen. Een JavaApplet testversie is
hier
beschikbaar.
|
| Statistiek |
R
|
| Algemeen |
Euler,
Octave,
SciLab
WIMS (WWW Interactive Mathematics
Server)
biedt een hoop wiskundige demo's
interactief
aan via een browser.
|
| Rekenmachines |
Qalculate is een zeer
uitgebreide rekenmachine, met inbegrip van symbolische formulemanipulatie,
matrixbewerkingen, inhoudsberekening, interestberekening, omrekening van
geld, maken van plotjes, enzovoort.
GRPN
Een uitgebreide rekenmachine die werkt met de Reverse Polish Notation.
Ticalc.org
Massa's software en documentatie voor de rekenmachines van Texas
Instruments. Bevat onder andere informatie over hoe je een
GNU/Linux-computer aan zo'n rekenmachine koppelt.
TiLP
verzorgt de communicatie met rekenmachines van Texas
Instruments. Beschikbaar voor GNU/Linux, Windows en MacOS.
|
| Algebra |
gTybalt,
Maxima (en zijn grafische
interface wxMaxima),
GiNaC,
Yacas.
|
| Aardrijkskunde |
Alle
vlaggen
van de wereld, bruikbaar onder een publieke domein licentie.
Kgeography geeft oefeningen op
het herkennen van blinde kaarten en vlaggen.
|
| Scheikunde |
Jmol,
Kalzium.
|
| Natuurkunde |
Optical Ray
Tracer illustreert de breking van een heel gamma aan gewone en heel wat
minder gewone lenzen.
Physics Analysis
Workstation ondersteunt analyse van gegevens.
|
| Sterrenkunde |
Open Source Astronony cdrom project.
Celestia
is een visualisatie-programma van het heelal: kies ergens een
melkwegstelsel, en Celestia toont hoe het heelal er van dat punt
uitziet. Je kan ook langs ons eigen planetenstelsel navigeren.
ORSA
(Orbit Reconstruction, Simulation and Analysis)
is een 3D simulator van het zonnestelsel.
Nightfall
is een 3D simulatie van eclipserende dubbelsterren.
XTide
simuleert en voorspelt aardgetijden.
Lightspeed
simuleert relativistische effekten.
gStar
kstars
geven sterrenkaarten.
GPS3D
koppelt uw Linux-machine aan een GPS, en
geeft in 3D op de wereldbol uw positie.
|
| GIS |
Grass is een Geographical
Information System.
|
De volgende programma's hebben als taak het werk van de systeembeheerder te
verlichten (installeren van software, onderhouden van een computerpark,
beheer van gebruikers en randapparaten, beveiliging, netwerken, enz.),
en/of gebruikers tools te geven om hun
aktiviteiten op het Web efficiënter te
maken.
| Schoolservers |
Het ServerAtSchool-project
verzamelt een aantal activiteiten:
- Een samenwerkingsverband van scholen.
- Serverprogrammatuur speciaal voor basisscholen.
- Een vorm van beheer van computers en server op basisscholen.
|
| Terminal servers |
Linux Terminal Server Project
en
Diskless Remote Boot in Linux
laten toe om oude PCs nog te gebruiken als grafische
terminals aan een krachtigere PC. De programma's lopen op deze laatste
PC, maar de gebruikers werken op de terminals. Hiermee bespaar je niet
alleen veel hardware kosten, maar ook het onderhoud van de software
wordt veel eenvoudiger: alleen de server moet in orde gehouden worden,
want het onderhoud aan de terminals is verwaarloosbaar. (Ze gebruiken
zelfs geen harde schijf, dus niets kan er stuk aan gaan.)
Complementaire initiatieven vind je bij
K12LTSP,
Mille-Xterm,
BerliOS en
Abuledu.
|
| Installatie clonen |
Clonezilla cloont
een volledige PC-installatie, zoals ghost.
|
| Printer-quota's |
PyKota.
|
| Administratie |
SchoolTool
werkt aan een volledige ondersteuning van een schooladministratie.
|
| Content management |
Site@School
(specifiek voor lagere school!),
OSCOM,
opensourcecms,
Midgard,
Zope,
phpGroupWare,
PhpNuke,
Horde,
PHProjekt,
MMBase
|
| Toegang vanop afstand |
VNC
(Virtual Network Computing) is een ``remote
display'' die toelaat om de desktop van een andere machine te zien en
te manipuleren vanaf gelijk welke computer op het Internet. (Die ``andere
machine'' moet wel de toelating gegeven hebben voor deze operatie.)
Zo kan je bijvoorbeeld een Windows NT desktop op je GNU/Linux-machine
halen, of omgekeerd.
|
| Fora |
phpBB (php Bulleting Board),
Phorum
zijn web-gebaseerd diskussie-fora, geschreven in
PHP. Het gebruikt een
gegevensbank om de boodschappen te beheren.
The Mailman (Mailing List Manager),
MHonArc
beheren mailinglijsten,
met een webpagina en een archief voor elke lijst. Inschrijven en
uitschrijven gebeuren via een
web-browser.
|
| Kalenders |
CyberCalendar,
WCal,
WebCalendar,
(een andere) WebCalendar,
WebCal,
Kronolith,
Evolution (veel meer dan een kalender!)
|
| Synchronisatie van bestanden |
InterMezzo,
Coda,
Unison,
sitecopy
|
| Installatie/onderhoud |
FAI (Fully Automatic
Installation)
laat toe om snel een hele PC-klas van software te voorzien,
besturingssysteem inbegrepen.
|
| Bibliotheek |
OpenBiblio,
LearningAccess
ILS,
Koha
|
| DOS/Windows compatibiliteit |
Mtools
implementeert alle DOS-commando's voor het schrijven, lezen, formateren van
floppies. Zit reeds bij de meeste GNU/Linux-distributies bij.
Wine (Windows emulator)
is een implementatie van de Windows 3.x en Win32
APIs bovenop
X11.
Dit laat toe om (een aantal maar zeker nog niet alle!)
Windows 3.1/95/NT binaries te draaien. Wine kan gebruik maken van originele
DLL-bestanden indien die beschikbaar zijn.
|
Herman Bruyninckx,
Yvan Vander Sanden.
Copyleft 1999-2005.
|